Αποτυχημένες δίαιτες; Μήπως πρέπει να μάθετε για το μεταβολικό σύνδρομο;

Πολλοί από εσάς θα το ακούτε ίσως πρώτη φορά. Αν όμως έχετε ταλαιπωρηθεί με τον έλεγχο του σωματικού σας βάρους, τη ρύθμιση του διαβήτη από τον οποίο ίσως πάσχετε, τη μείωση της χοληστερίνης από την οποία παρά τις προσπάθειές σας δεν μπορείτε να απαλλαγείτε, τη μεγάλη δυσκολία να στερηθείτε τα γλυκά, την αδυναμία να μειώσετε τα εκατοστά της μέσης σας, τότε μπορεί να το γνωρίζετε, ακόμα και αν δεν ξέρετε το επιστημονικό του όνομα.

Το σύνδρομο αυτό ταλαιπωρεί και στη χώρα μας πάρα πολλούς ανθρώπους και αυξάνει τον κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη, εγκεφαλικά επεισόδια αλλά και καρδιοπάθειες. Τα κύρια χαρακτηριστικά του είναι τα εξής:
– Αυξημένα τριγλυκερίδια (τιμές μεγαλύτερες των 150mg).
– Αυξημένες τιμές αρτηριακής πίεσης (μεγαλύτερη από 135 η “μεγάλη” και 85 η “μικρή”.
– Τιμή “κακής” χοληστερίνης μικρότερη από 40.
– Περίμετρος μέσης μεγαλύτερη από 40 ίντσες στους άνδρες και 35 στις γυναίκες.
– Σάκχαρο νηστείας 100mg ή μεγαλύτερο.

Ο Earle Ford και οι συνεργάτες του, επικεφαλής μιας έρευνας που πραγματοποιήθηκε στην Αμερική, στην οποία συμμετείχαν σχεδόν εννέα χιλιάδες ασθενείς, άνδρες και γυναίκες, ηλικίας από είκοσι ετών και άνω, ανακάλυψαν ότι το 22% έπασχε από μεταβολικό σύνδρομο. Το ποσοστό αυτό εκτινασσόταν στο 40%, για τις ηλικίες μεταξύ 60 και 70 ετών, γεγονός που συμβαδίζει με τα στοιχεία που αφορούν στον ελληνικό πληθυσμό, τον οποίο μελετάμε για την ίδια διαταραχή. Το ενδιαφέρον μας είναι προφανές, διότι, αν συνειδητοποιήσουμε τι σημαίνουν αυτά τα ποσοστά για την καθημερινή ιατρική πράξη, θα διαπιστώσουμε ότι η πλειονότητα των ασθενών που προσέρχονται στα εξωτερικά ιατρεία πάσχουν από κάποιο από τα παραπάνω νοσήματα.

Οι γυναίκες υποφέρουν περισσότερο από το μεταβολικό σύνδρομο, γιατί, εκτός από τις άλλες επιπλοκές, τους επιβαρύνει και στο σωματικό βάρος. Οι πιο πολλοί ασθενείς θεραπεύονται όταν τρέφονται σωστά και ασκούνται. Εξάλλου, και η φαρμακευτική αγωγή αυτή καθαυτή είναι χρήσιμη εφόσον συνδυάζεται με δίαιτα και άσκηση.

Οι νεότερες φαρμακευτικές ουσίες που έχουν σχέση με το πρόβλημα της αντίστασης στην ινσουλίνη, ιδιαίτερα για τους ασθενείς με διαβήτη τύπου II, βοηθούν αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Πρόσφατες έρευνες από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ αποδεικνύουν ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη θεωρείται η κύρια διαταραχή σε αυτό τον τύπο διαβήτη που συνδέεται με αύξηση των τριγλυκεριδίων και μείωση της HDL.

Η Αμερικανική Διαβητολογική Εταιρεία (ADA) συστήνει την επιθετική παρέμβαση για την αντιμετώπιση της υπεργλυκαιμίας και των άλλων παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με την αντίσταση στην ινσουλίνη, με στόχο τον περιορισμό των καρδιαγγειακών επιπλοκών. Οι επιπλοκές αυτές μειώνονται κατά 25% στη μικροαγγειοπάθεια, 34% στη λευκωματουρία, 21% στη νεφροπάθεια και 16% στο έμφραγμα του μυοκαρδίου (μελέτη UKPDS). Μία από τις ουσίες που βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση είναι η πιογλιταζόνη που αντιμετωπίζει αποτελεσματικά την αντίσταση στην ινσουλίνη, σε ασθενείς με διαβήτη τύπου II και μεταβολικό σύνδρομο. Υπάρχουν, επίσης, πρόσφατες μελέτες που συσχετίζουν το σύνδρομο χρονίας κόπωσης -για την ακριβή φύση του οποίου γίνονται ακόμα πολλές συζητήσεις- με το μεταβολικό σύνδρομο, αλλά και το σύνδρομο της άπνοιας του ύπνου, που είναι συχνότερο στα άτομα αυτά.

Πρόσφατες έρευνες, τέλος, συνδέουν το σύνδρομο με παράγοντες παθολογικής θρέψης του εμβρύου, στη διάρκεια της κύησης. Η αναφορά έρχεται από την Αυστραλία και συγκεκριμένα από τους ερευνητές L. J. Edwards και M. E. Symonds. Τα δεδομένα, όσο εκπληκτικά και να φαίνονται, δεν μπορούν να ανατρέψουν την παθοφυσιολογική διαδρομή του συνδρόμου, που έχει καλά τεκμηριωθεί σε σχέση με την παχυσαρκία και την απουσία άσκησης.

Βρισκόμαστε ίσως στο κατώφλι σημαντικών ανακοινώσεων για το συγκεκριμένο πρόβλημα. Μέχρι τότε όμως τα νέα δεδομένα θα πρέπει να αξιοποιούνται έγκαιρα.